Far sine beste kjøttkaker

Du finn kjøttkaker eller den nære slektningen kjøttbollar i nesten alle verdshjørne. Marokkanarane og spanjolane bruker lam. Men far sin favoritt er lagd på god, gammaldags storfedeig. Den ”hemmelege” ingrediensen som gjer kakene ekstra gode er rett og slett halvgammalt brød.

Dei fleste flinke folk på kjøkkenet eg kjenner er langt meir reative enn meg. Nokre har det som livsoppgåve  å utfordre alle konvensjonar, hundrevis av år med erfaring og gode råd. Resultatet kan svinge frå det dristig vellykka til det verkeleg vonde.

Kjøttkakene ser eg ingen grunn til å tukle med. Det tradisjonelle søndagsmiddagen blir først ein suksess når den maner fram minna om korleis maten smakte den gong den blei lagd med moderleg eller faderleg hand dei første gongane du smakte den.

Men det eg sakna i mange år var ei oppskrift som ikkje gav knallharde kjøttkaker som resultat, kaker som ikkje ein gong ei lang runde med koking i sausen kunne mjukne. Heilt til eg kom over ei  billig spansk kokebok med tradisjonsmat. Den avslørte at det spanske husmødrer gjer er å spe deiga med daggammalt brød bløytt i mjølk. Sunnmørskokk Omar Viset kunne fortelje at slik gjorde mor hans og, og brødet gjer både at kjøttkakene blir lausare, samtidig som brødet binder deiga.

Bortsett frå kvitlauken og persilla var oppskriftene heilt identiske i Spania og på vestlandskysten, viser det seg. Av det kan vi kanskje trekke konklusjonen at framgangsmåten på kvar side av Europa er så lik fordi bollane eller kakene med kjøttfarse blir beste slik…

Denne oppskrifta er enkel, og gjer prosessen ekstra rask og smidig dersom du har ei kjøkkenmaskin med roterande kniv.

Oppskifta tar for seg kjøttkakene og sausen. Kjøttkaker serverer du som du vil, for eksempel med gode, kokte poteter, tyttebærsyltetøy, ertestuing eller lettkokte grønsaker – for eksempel gulrot og blomkål. Poteter og grønsaker koker du mens sausen putrer seg god.

Kjøttkaker nok til fire personar:

  • 500 gram kjøttdeig av storfe
  • 2 daggamle skiver av loff
  • 1-2 dl mjølk
  • Ein liten løk
  • ½ ts salt
  • ¼ ts peppar
  • ¼ ts malt muskat
  • Eventuelt litt fersk persille
  • 2 ss matolje (mais- eller soyaolje) og 2 ss smør

Finn fram kjøkkenmaskina og sett i den roterande kniven.

Skjær vekk skorpa og grovkutt skivene med daggammal loff. Hell over mjølk til det dekker, og vend om slik at brødbitane ikkje lenger er tørre.

 

 

 

 

Fjern skallet av løken, del den over på midten, ta vekk det harde stilkfestet og ha løken i kjøkkenmaskina. Dersom du vil ha litt urtesmak på kjøttkakene, har du i litt persille i lag med løken i kjøkkenmaskina. Køyr den nokre få sekund, til løken er finkutta.

 

 

Ha i kjøttdeiga og strø salt, peppar og muskat over. Fordel brød og mjølk rundt. Det er viktig å ha i saltet første, slik at farsen binder seg.

 

 

 

 

Køyr maskina til blandinga er passe laus, maks 30 sekunder. Farsen skal ikkje vere vassen, heller ikkje så hard at den ikkje slepper taket om du vender kjøkkenmaskinbollen på hovudet.

 

 

 

Sett over steikepanna på middels varme, og ha i olje og smør. No kan det vere lurt å steike ei bittelita prøvekake. Dersom den manglar krydder, for eksempel salt, har du i litt meir i kjøkkenmaskina, og køyrer deiga 3-4 sekund. Er deiga litt for laus, kan du ha i ei spiseskei potetmjøl i lag med saltet.

Form kjøttekakene med ei spiseskei og innsida av eine handa di. Husk å vaske hendene først!

Steik dei på middels varme til dei er brune, og vend om og steik like lenge på den andre sida.

Brun kjøttkakesaus

  • 3 ss smør
  • 3 ss kveitemjøl
  • 7-8 dl kjøttkraft eller buljong
  •  ½ ts salt
  • ¼ ts peppar
  • 1 ss soyasaus
  • 1 ss tyttebærsyltetøy
  • Litt sukkerkulør
  • Eventuelt 1 dl kremfløyte

Sett ei jerngryte på middels varme på komfyren. Smelt og brun smøret. Tilsett hvetemel og brun over svak varme til blandinga får ein nøttebrun farge. Pass på at smøret og mjølet ikkje svir seg. Då smakar sausen brent.

Spe med varm kraft eller buljong. Her tyr eg normalt til vanleg buljong frå terning, men om du har ekte oksekraft, er det sjølvsagt det aller beste. Den er mindre salt. La sausen koke opp igjen og tjukne mellom kvar gang du sper.

La sausen småkoke i om lag fem minutt, understadig omrøring. Etter fem minutt forsvinn mjølsmaken. Likar du ein litt mildare saus, har du i kremfløyte, og lar sausen koke nokre minutt etter det.

Ha i kjøttkakene, og la dei småputre i ti minutt. Kjøttkakene setter masse smak på sausen, og derfor er det lurast at du smaker til med salt, peppar, soyasaus og tyttebærsyltetøy til slutt. Vær obs på at buljongterningen er veldig salt, så det er ikkje sikkert du treng alt saltet i oppskrifta. Dersom du like litt mørk brunfarge på sausen, har du i litt sukkerkulør.

One thought on “Far sine beste kjøttkaker

  1. Pingback: Mat og drikke | Matpakke

Legg att eit svar

Epostadressa di blir ikkje synleg. Påkravde felt er merka *

Du kan bruka desse HTML-knaggane og eigenskapane: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>