Er det verkeleg slik at tartaren har fått namn etter det tyrkisk-mongolske folkeslaget tatarane, som visstnok skal ha lagt biff under sadelen mens dei reid, og deretter åt den rå når dei tok sine matpausar?
Kva er ei pølse frå eller til i førjulstida? Vel, ei dampepølse til pinnekjøttet eller julemiddagen kan heve måltidet frå godt til særdeles godt. Gjer du som nordfjordingane, blander du det meste av det aller beste frå slaktetida i pølsene.
Når resultatet av storviltjakta skal delast, ender deltakarane ofte opp med overraskande store mengder «kjøttdeig». Noko av det smartaste du kan gjere er å lage ei farse med kyllinglever og andre godsaker, og bake den i steikeomnen. På langt kortare tid enn du sit på post har du lagd ein rett som er verdig ein restaurantmeny.
Indrefileten frå viltet er eit av jegeren sine trofé når han fell dyret sjølv. Filetane er så møre at dei treng minimalt med steiking eller annan behandling. Men det kanskje beste alternativet er å grave filetane frå elgen, hjorten, reinsdyret eller rådyret.
Låra frå mi aller første rådyrjakt blei speka på to ulike vis. Det eine låret blei delvis beina ut, deretter salta/krydra (med salt, einebær og honning) og til slutt surra opp. Spekinga blei gjort i «friluft» i spekerommet mitt. Det andre låret blei salta og krydra på same vis, men speka rundt (utan utbeining).
For mange er tanken på å ete hjartet til eit anna levande vesen vanskeleg å takle. Men dei fleste som smaker på ei skive speka hjortehjarte syns det er snadder, og vil ikkje kjenne stor forskjell frå speka kjøtt frå andre delar av dyret.
Tynnskore, hurtigtørka og eventuelt røykt kjøtt har blitt svinedyr trendmat under det amerikanske namnet «beef jerky». Men faktum er at du fikser biffen sjølv, akkurat slik samar, urfolk og folk flest rundt om på heile kloden har gjort det i uminnelege tider.
Skulle søndagsgjestane kome uventa eller ubedne, eller kokken ha gløymt å ta opp hjortesteika, er det ingen grunn til panikk. Med litt tining, ein skarp tollekniv og ei ganske rask runde i jerngryta er viltgryta klar før gjestane har klart å kjede vettet av vertskapet.
Ikkje alle frå distrikta har lakserett og utmark full av hjort. Men på nyttårskvelden bør alle unne seg ein svinedyr filet av hjort eller reinsdyr, enten ein er grunneigar eller ikkje. Fordi du høgst sannsynleg har fortent å vere litt ekstra rik den siste kvelden i det gamle året, og eit nytt står for tur.